Cumhuriyet’in İkinci Yüzyılında Yeniden Halkla Buluşma Arayışı

Yaşar KABA

[email protected]

Cumhuriyet Halk Partisi, 9 Eylül 1923’te Gazi Mustafa Kemal Atatürk tarafından kuruldu.
Bugün 102. yılını kutlayan CHP, yalnızca bir siyasi parti değil; Cumhuriyet’in kurucu iradesi ve modern Türkiye’nin siyasal hafızasının temel taşıdır. Cumhuriyet devrimleri, halk egemenliği ve laiklik ilkesi uzun yıllar bu partinin siyasal kimliğiyle özdeşleşmiştir.

Kurucu Devrimlerin Taşıyıcısı

CHP, kuruluş yıllarında Türkiye’yi çağdaşlaşma yoluna taşıyan büyük dönüşümlerin merkezi oldu.

• Saltanat ve hilafetin kaldırılması,
• Laiklik ve eşit yurttaşlık anlayışı,
• Kadınlara seçme ve seçilme hakkı,
• Eğitim ve hukuk reformları,
• Devletçilik politikaları ve sanayi yatırımları…

Tüm bu adımlar, genç Cumhuriyet’in yalnızca siyasal değil; toplumsal ve kültürel yeniden inşasının da temelini oluşturdu.

O dönem CHP, yalnızca bir parti değil; bir ulusun ayağa kalkış iradesinin siyasi adıydı.

Eksikler, Kopuşlar ve Arayışlar

Ancak CHP tarihi yalnızca başarılarla yazılmadı.

Çok partili hayata geçiş sürecinde halkla kurduğu bağ zaman zaman zayıfladı.
1960 sonrası ideolojik yönelimlerde tutarlılık tartışmaları yaşandı.
1980 darbesi sonrası yeniden yapılanma sürecinde ise kurucu ruhun sürekliliğini korumakta zorlandı.

Bugün de CHP’nin önündeki temel sorunlardan biri; yerel yönetimlerde elde edilen başarıları toplumsal umut ve güçlü bir siyasal vizyona dönüştürüp dönüştüremeyeceğidir.

Parti zaman zaman:

• halktan uzak,
• elitist,
• kendi iç tartışmalarına sıkışmış
  bir görüntü verdi.

Bu durum, kurucu değerlerle günümüz sorunları arasında güçlü bir köprü kurulmasını zorlaştırdı.

İkinci Yüzyılda Büyük Sınav

CHP’nin önündeki en önemli mesele, ikinci yüzyılda kendi kimliğini yeniden tanımlayabilmesidir.

Bir tarafta:

Atatürk’ün “kimsesizlerin kimsesi” olarak tarif ettiği halkçı Cumhuriyet anlayışı,

diğer tarafta ise:

• pragmatik siyaset,
• kimlik tartışmaları,
• ittifak dengeleri,
• ideolojik dağınıklık
  arasında sıkışan bir yapı görüntüsü bulunmaktadır.

Oysa Türkiye’nin bugün:

• sosyal adaleti önceleyen,
• laikliği tavizsiz savunan,
• gençlere umut veren,
• üretimi ve bilimi merkeze alan,
• halkla doğrudan bağ kurabilen
  güçlü bir siyasal dile ihtiyacı vardır.

Manifesto Niteliğinde Bir Çağrı

CHP ikinci yüzyıla girerken yeniden güçlü bir toplumsal manifesto ortaya koymak zorundadır.

• Cumhuriyet’in laik, demokratik ve sosyal hukuk devleti ilkesine sahip çıkmak,
• Mahalleden köye, fabrikadan üniversiteye halkın gerçek sesi olmak,
• Gençleri ve kadınları siyasetin merkezine taşımak,
• Ekonomide sosyal adaleti,
• çevrede sürdürülebilirliği,
• kültürde özgürlükçü yaklaşımı
  savunmak zorundadır.

Ve en önemlisi;

“Hâkimiyet kayıtsız şartsız milletindir”
ilkesini çağın ruhuna uygun şekilde yeniden halkla buluşturmalıdır.

Bir Kutlamadan Fazlası

CHP’nin 102. yılı yalnızca bir yıldönümü değildir.
Bu tarih aynı zamanda bir muhasebe ve yön arayışıdır.

Ya:

• kurucu ruhun izinde yeniden halkın umudu olacak,

ya da:

• iç çekişmeler ve yönsüz tartışmalar arasında tarihsel ağırlığını kaybetme riskiyle karşı karşıya kalacaktır.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün:

“Benim iki büyük eserim vardır; biri Türkiye Cumhuriyeti, diğeri Cumhuriyet Halk Partisi’dir.”
sözü, bugün hâlâ büyük bir tarihsel sorumluluk taşımaktadır.

Atamızın iki büyük eserinden biri olan CHP’ye, ikinci yüzyıl yolculuğunda başarılar diliyoruz.