Yaşar Kaba

Güncellenmiş Değerlendirme Metni

Bazı dönemler vardır;
toplum yüksek sesle konuşur.
Bazı dönemlerde ise sessizlik büyür.

Ama o sessizlik, çoğu zaman büyük dönüşümlerin habercisidir.

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş süreci de aslında böyleydi.
İşgaller altındaki bir ülke, dağıtılmış bir ordu, yoksullaştırılmış bir halk…

Ve ardından:

“Ya istiklal ya ölüm.”

Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde başlayan mücadele yalnızca askeri bir direniş değildi; aynı zamanda halk egemenliğine geçişin de ilk büyük adımıydı.

23 Nisan 1920’de açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi, dünyada parlamenter iradeyle yürütülen ilk kurtuluş savaşının merkezi oldu.

Bu yalnızca bir savaş değil;
bir zihniyet dönüşümüydü.

Sesli Devrimlerden Sessiz Dönüşüme

Cumhuriyet’in ilk yıllarında gerçekleştirilen devrimler:

• laiklik,
• eğitim reformu,
• hukuk devrimi,
• kadın hakları,
• sanayileşme,
• halk egemenliği
  gibi alanlarda büyük kırılmalar yarattı.

Bu nedenle o dönem “sesli devrimler” dönemiydi.

Çünkü:

• eski düzen yıkılıyor,
• yeni bir toplum inşa ediliyordu.

Ancak ilerleyen yıllarda Cumhuriyet’in kazanımları üzerinden yeni tartışmalar ve gerilimler ortaya çıktı.

Toplum:

• kutuplaştırıldı,
• ayrıştırıldı,
• etnik ve mezhepsel eksenlere çekilmeye çalışıldı.

Fakat bütün bu süreçlerin içinde başka bir gerçek daha ortaya çıktı:

Sessiz yığınlar yeniden düşünmeye başladı.

Halkın Sessiz Arayışı

Bugün toplumun geniş kesimlerinde:

• hukuka,
• adalete,
• laikliğe,
• özgürlüğe,
• üretime,
• ortak yaşama
  yönelik güçlü bir arayış olduğu görülüyor.

İnsanlar artık yalnızca slogan değil;
güven veren bir gelecek görmek istiyor.

Özellikle genç kuşaklar:

• özgürlük,
• liyakat,
• bilim,
• demokrasi
  talebini daha güçlü şekilde dile getiriyor.

Belki de bugün yaşanan süreç;
yüksek sesli sloganlardan çok,
derinlerde ilerleyen bir “sessiz dönüşüm” sürecidir.

Cumhuriyetin Hafızası

Cumhuriyet yalnızca bir yönetim biçimi değildir.

Cumhuriyet:

• ortak hafızadır,
• bağımsızlık iradesidir,
• halk egemenliğidir,
• çağdaşlaşma hedefidir.

Bu nedenle Cumhuriyet’in temel değerleri yalnızca geçmişin değil; geleceğin de meselesidir.

Bugün toplumun geniş kesimleri;
kutuplaşmadan,
gerilimden,
ayrıştırmadan
yorulmuştur.

İnsanlar yeniden:

• ortak aklı,
• ortak hukuku,
• ortak geleceği
  aramaktadır.

Gerçek Devrim

Gerçek devrim bazen sokakta değil;
toplumun vicdanında başlar.

Sessizce büyür.
Sessizce yayılır.
Ve zamanı geldiğinde toplumun yönünü değiştirir.

Belki de bugün Türkiye’nin ihtiyacı olan şey;
birbirini düşmanlaştıran seslerin değil,
ortak geleceği yeniden kurabilecek toplumsal aklın güçlenmesidir.

Çünkü:

Sessiz kalan her toplum kaybetmez.
Bazen sessizlik, yeni bir başlangıcın hazırlığıdır.

Bu yazı, 26 Ocak 2013 tarihli “Sessiz Devrim” başlıklı makalenin güncellenmiş değerlendirme metnidir.